W rodzimej tradycji literackiej ważne miejsce wyznaczają epopeje. Oprócz najbardziej znanej, którą stanowi “Pan Tadeusz” znajdziemy też inną książkę, która wypełnia wyznaczniki tego unikalnego gatunku. “Nad Niemnem” Orzeszkowej to powieść, która została stworzona w epoce pozytywizmu. Pokazuje ona szeroką panoramę egzystencji rodzimego ziemiaństwa.
Najdokładniej ukazani bohaterowie to mieszkańcy dworu w Korczynie. Po insurekcji styczniowej cały czas borykają się z problemami finansowymi. Jednak ich dworek dosyć często odwiedzają lepiej sytuowani sąsiedzi i członkowie ważnych rodów. Obok ziemiaństwa autorka ukazała także życie biednej – której bliżej do chłopów niż szlachty. Pomimo niełatwej sytuacji nauczyli się mieć radość z prostego życia, a niewątpliwie kochają ojczyznę.
Obok niesnasek w utworze “Nad Niemnem“ została również ukazana istota obyczajów i obrzędów oraz ciężkiej pracy na roli. Autorka jest przekonana, że tylko dzięki tym wartościom można godnie przetrwać w trudnych czasach w niepewnych czasach.
Tym, dla których moralne idee nie są istotne utwór proponuje inna tematykę. Jest to temat rodzącej się miłości pomiędzy przedstawicielem bohatyrowickiego zaścianka, a córką Orzelskiego. Na samym początku na ich drodze do spełnienia ukazuje się wiele barier, na przykład mieszkanka Korczyna nie umie pracować w pocie czoła, mimo tego na koniec zaprezentowana historia kończy się pozytywnie, a decydują się być razem.