Najbardziej cenioną rodzimą książką jest epopeja Pan Tadeusz Mickiewicza. Autor napisał swą epopeję kiedy mieszkał na obczyźnie, gdy Polska znajdywała się pod wpływem trzech mocarstw. Pragnął utrwalić odchodzący świat ziemiaństwa i jego bogactwo.
Pan Tadeusz jako epopeja ukazuje panoramiczny przekrój ówczesnego życia społecznego. Maluje życie i obyczaje panujące na Litwie. Prócz podstawowego wątku – czyli przypadków odbywających się w dworku szlacheckim po powrocie jednego z głównych bohaterów, mamy możliwość w niej odnaleźć takie zagadnienia jak losy Jacka Soplicy, specyfikę szlachciców, problemy miłosne czy opisy uczt. Istotą epopei jest spór o nieruchomość pomiędzy dwoma ważnymi rodzinami. Główne wydarzenia uzupełniają niepowtarzalne opisy przyrody, a spomiędzy nich te poświęcone: wschodowi słońca.
Na uwagę zasługuje niesamowity język, jakim była opowiedziana pozycja. Na prawie każdej stronicy odnajdziemy liczne porównania i epitety. Odbiorców zachwycić powinna niespotykana staranność o piękno języka polskiego.
Pan Tadeusz to również jedyne w swoim rodzaju źródło historyczne przybliżające światopogląd szlachty z początku XIX wieku. Także z powodu tego musi być znane każdemu Polakowi, a także przedstawicielom innych narodowości próbujących poznać rodzimą kulturę.