Prace maturalne są elementem ustnego egzaminu maturalnego z języka polskiego analizowaną przez zespół egzaminacyjny. Dodatkową częścią egzaminu ustnego jest rozmowa egzaminowanego z komisją egzaminacyjną dotycząca treści zaprezentowanej prezentacji i bibliografii.
Prezentacja maturalna polege na publicznym i ustnym omówieniu wybranego przez maturzystę tematu prezentacji. Temat pracy należy przedstawiać w sposób jak najbardziej całościowy, spójny oraz rzeczowy. Odpowiedni dobór tematu i strategii jego ujęcia umożliwia na przedstawienie własnych zamiłowań oraz pasji. Dopuszczalna jest możliwość wystąpienia z propozycją indywidualnego tematu, który obligatoryjnie musi jednak wcześniej zaaprobować nauczyciel, a po jego zgodzie Okręgowa Komisja Egzaminacyjna potwierdzająca szkolny spis tytułów prezentacji.
Za odpowiedź ustną można uzyskać najwięcej 20 punktów. Placówka szkolna ma obowiązek zapewnić oprzyrządowanie niezbędne do pokazania materiałów pomocniczych dostarczonych uprzednio przez egzaminowanego. W czasie obrony prezentacji maturalnej maturzyście nikt nie powinien przeszkadzać komentarzami lub pytaniami. Członkowie komisji egzaminacyjnej będą przede wszystkim oceniać umiejętność komunikacji werbalnej oraz zdolność organizowania warsztatu pracy.
Zdolność organizowania warsztatu bazuje na planowej i rzeczowej kompozycji prezentacji – odpowiednim podziale treści na wstęp, rozwinięcie oraz zakończenie. Istotne jest zaprezentowanie egzaminatorom poprawnego poznania tematu i uargumentowanie postawionej tezy.
Na ukształtowanie pracy maturalnej z języka polskigo jest kilka miesięcy, więc trzeba należycie przemyśleć kolejne etapy pracy nad nią. Opracowanie ostatecznego tematu wymaga przemyślenia, zebrania niezbędnych artykułów, czasu na ich opracowanie, a w następnej kolejności nauczenie się bezbłędnego wygłoszenia tematu prezentacji.