Wielu badaczy polskiej literatury twierdzi, iż najbardziej godną uwagi dziewiętnastowieczną powieścią jest “Lalka” Prusa. Autor noweli “Antek” w tym wielowątkowym utworze zaprezentował dzieje głównego bohatera ukazane na tle stolicy Polski.
Główny wątek to czułość, która wiąże Wokulskiego i Izabelę Łęska. Wokulski jest właścicielem sklepu wywodzącym się z ziemiaństwa, a jego wybranka pochodzi z arystokratycznego rodu. Ich planowany związek zostałby uznany za mezalians. Pomimo tego kupiec poświęca wszystkie swoje wysiłki by uzyskać olbrzymi majątek i dzięki niemu zaspokoić wszystkie marzenia pustej “lalki”.
Dodatkowym ważnym w lekturze tematem jest zaprezentowanie polskiego społeczeństwa egzystującego w stolicy. Ukazani są zarówno możni, szlachta, mieszkańcy miast jak i nędzarze. Obok krajan w książce pojawiają się zamieszkujące nasz kraj mniejszości narodowe – np. Niemcy. Pozytywistyczny pisarz powstrzymuje się od nieobiektywnych sądów, stara się oddać realny portret mniejszości, z jej mankamentami i zaletami.
Odmiennym tematem lektury “Lalka“ jest stolica Polski. Uważa się ją nawet za oddzielnego bohatera. Prus pokazuje zarówno dzielnice i obręby przebywania bogatych, między innymi Park Ujazdowski, jak i biedoty miejskiej, t.j. Powiśle. Z wielką precyzją przedstawia realnie istniejące dzielnice, ich strukturę i mieszkańców. Oprócz Warszawy doszukamy się także również obraz stolicy Francji, a także domostwa w Zasławku.