Najbardziej popularną narodową lekturą jest dzieło Pan Tadeusz Mickiewicza. Poeta napisał swą epopeję podczas pobytu za granicą, gdy nasza ojczyzna pozostawała pod zaborami. Starał się ocalić przeszły świat szlacheckich dworków i jego specyfikę.
Pan Tadeusz jako epopeja prezentuje szeroki przekrój szlacheckiego społeczeństwa. Charakteryzuje rzeczywistość i tradycje panujące na Litwie. Prócz kluczowego wątku – to jest zdarzeń rozgrywających się w Soplicowie po przybyciu Tadeusza, mamy szansę w niej odnaleźć takie zagadnienia jak losy Jacka Soplicy, specyfikę warstwy szlacheckiej, intrygi miłosne czy przedstawienia grzybobrania. Głównym problemem epopei jest konflikt o dobra pomiędzy dwoma liczącymi się rodami. Treść wzbogacają pełne szczegółów opisy przyrody, a wśród nich te poświęcone: ogrodowi.
Istotny jest niesamowity język, którym była spisana książka. Na prawie każdej stronie znajdziemy niepowtarzalne opisy i porównania. Odbiorcę zadziwić powinna niesłychana dbałość o piękno polszczyzny.
Pan Tadeusz to również wyjątkowe źródło historyczne przybliżające myślenie szlachty z początku XIX wieku. Również z powodu tego musi być znane każdemu patriocie, jak również obywatelom innych narodowości próbujących zgłębić naszą obyczajowość.