Na oblicze polskiej twórczości trwałe piętno wywarła spełniona apokalipsa II wojny światowej. Po zakończeniu operacji militarnych niektórzy pisarze przez długi czas zajmowali się poszukiwaniem właściwego języka, który dałby szansę opowiadać o okrutnych wydarzeniach. Usiłowali wyselekcjonować z ogromu wydarzeń te w największym stopniu charakterystyczne i przedstawić je na przykład w prozie beletrystycznej.
Przykładem konfrontacji z tematem wojny jest powieść “Kamienie na szaniec” Kamińskiego. Narrator wykorzystał w niemałej mierze fakty, gdyż osobiście brał udział w zakonspirowanej działalności i potyczkach z okupantami. Lektura przedstawia postawę młodych ludzi w sytuacji walki o niepodległość i zniewolenia. Szczegółowo kreśli jak przebiegały akcje konspiracyjne. Młodzi w zaistniałej sytuacji musieli bardzo szybko stać się dorosłymi i przekształcić niedojrzałe rozrywki na prawdziwą walkę. Pokazuje np. zaplanowaną przy udziale młodych akcję w Sieczychach. Autor stosuje także motyw powstania aby opowiedzieć o walkach, jakie rozegrały się w stolicy Polski podczas II wojny światowej.
“Kamienie na szaniec” to nie wyłączne książka o walkach Polaków z okupantem. To również utwór o dojrzewaniu, o uwielbieniu dla własnego kraju. Wiele pokoleń, poznając tę historię mogło wzorować się na sylwetkach głównych bohaterów, którzy prywatne życie oddali dla dobra Polski. To lektura o ponadczasowychideach poświecenia, o bohaterach, którzy wiedzą jak pięknie żyć i umierać.