Wielu znawców literatury polskiej myśli, że najlepszą polską pozycją literacką jest “Lalka” Prusa. Pisarz w tym wielotematycznym utworze zaprezentował historię pierwszoplanowego bohatera pokazane na tle Warszawy.
Najistotniejszy wątek to miłość, jaka zbliża Stanisława Wokulskiego i próżna młodą damę. Wokulski jest warszawskim kupcem wywodzącym się z ziemiańskiej rodziny, a młoda Łęcka jest arystokratką. Ich ewentualny związek zgorszyłby arystokratów. Pomimo to główny bohater poświęca wszystkie swoje siły aby zdobyć ogromny majątek i wykorzystać go, by ziścić wszystkie marzenia Izabeli Łęckiej.
Kolejnym interesującym w powieści tematem jest zaprezentowanie polskiego społeczeństwa żyjącego w XIX wieku. Przedstawieni są zarówno arystokraci, szlachta, mieszkańcy miast jak i nędzarze. Obok rodaków w powieści są pokazani zamieszkujące nasz kraj nacje – wśród nich Niemcy. Twórca wystrzega się subiektywnych opinii, próbuje pokazać autentyczny portret mniejszości, z jej dobrymi i złymi cechami.
Odmiennym zagadnieniem lektury “Lalka“ jest Warszawa. Uważa się ją nawet za oddzielnego bohatera. Pozytywistyczny pisarz nakreśla zarówno dzielnice i rejony przebywania bogaczy, między innymi Park Ujazdowski, jak i najbiedniejszych, t.j. Powiśle. Szczegółowo opisuje warszawskie rejony, ich wygląd i mieszkańców. Obok największego polskiego miasta doszukamy się także również obraz francuskiej stolicy, a także rezydencji poza centrum.